Ortaokul Öğrencilerinin Zihin Haritalarında Doğal Afetler Algısı

Author:

Number of pages: 370-390
Year-Number: 2022-30

Abstract

Doğal afetler, özellikle son yıllarda tüm dünyada gündemi oluşturan ve insan yaşamını etkileyen en önemli konu başlıklarından biri haline gelmiştir. Bu araştırmada, ortaokul öğrencilerinin zihin haritalarında yer alan doğal afetlerle ilgili algı düzeyleri ile görüşlerinin incelemesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yaklaşımlarından olgubilim deseninde tasarlanan araştırmada, veri toplama aracı olarak, uzman görüşü alınarak hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile zihin haritası formundan faydalanılmıştır. Elde edilen veriler, içerik ve betimsel analiz yöntemlerine tabi tutularak incelenmiştir. Araştırmada, örneklem seçiminde amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Buna göre, 2019-2020 Eğitim-Öğretim Yılı’nda Sivas’ta farklı sosyo-kültürel ve ekonomik düzeydeki okullarda 5, 6, 7 ve 8. sınıflarda toplam 160 ortaokul öğrencisi araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur. Araştırma sonucunda, öğrencilerin zihin haritalarında ifade ettikleri en yaygın doğal afetlerin başında deprem, sel, çığ ve heyelanın geldiği; bu doğal afetlerin ülkemizde sık görülmesinin öğrencilerin zihin haritalarında öncelikli yer almasında etkili olduğu; öğrencilerin doğal afetlerle ilgili bilgi sahibi olmalarında toplam 13 adet bilgi kaynağı kullandıkları; 5. ve 7. sınıf öğrencilerinin büyük çoğunluğunun doğal afetlerden korunmaya yönelik etkinliklere katıldığı; doğal afetler konusunda yapılan etkinliklerin öğrenci bilgi düzeylerini arttırdığı ve bu durumun 5. ve 7. sınıf öğrencileri tarafından zihin haritasında daha fazla doğal afetin ifade edilmesine katkı sunduğu; öğrencilerin büyük kısmının doğal afetler sonrası meydana gelen maddi ve manevi kayıplarına karşı duyarlılık düzeylerinin “iyi” ve “çok yüksek” düzeylerde olduğu ve doğal afetlerden korunmaya yönelik çalışmalara katılmak istedikleri tespit edilmiştir. Bulgulardan elde edilen verilerden yararlanılarak, öğrencilerin doğal afetlerle ilgili bilgi, algı ve duyarlılık düzeylerine olumlu katkı sunmak amacıyla, öğretim programları düzeyinde yapılacak çalışmalar ile ilgili kişi, kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak çalışmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Keywords

Abstract

Natural disasters have become one of the most important issues that occupy the agenda all over the world especially in recent years and affect human life. In this study, it is aimed to examine the wiews and the perception of natural disasters in the mind maps of secondary school students. This qualitative study was designed in the form of phenomenal research. A semi-structured interview form prepared by obtaining the expert opinion and mind map forms were used as data collection tools. The data were examined by using content and descriptive analysis methods. In the study, the criterion sampling method, which is one of the puposeful sampling methods for the sample selection, was used. The study sample consisted of a total of 160 secondary school students in the 5, 6, 7 and 8th grades from different socio-cultural and economic levels in Sivas in the 2019-2020 educational year, have established a total of 160 secondary school students. The results of the study revealed that the most common natural disasters expressed in students' mind maps were earthquake, flood, avalanche and landslide; the high prevalence of these natural disasters in our country was primarily effective in the students mind maps; the students used a total of 13 sources in learning about natural disasters; the majority of the 5th and 7th grade students participated in activities to combat against natural disasters; the activities relevant to natural disasters increased students' awareness levels and contributed to higher frequence of natural disasters on the mind maps of the 5th and 7th grade students; the majority of the students were sensitive to the material and spiritual losses that occur after natural disasters, had "good" and "very high" levels and were willing to attend the events related to natural disasters. Based on the findings, several recommendations have been made in order  to increase the level of knowledge, perception and sensitivity related to natural disasters with the help of the studies to be carried out by individuals and institutions at the level of educational programs.

Keywords