Author :
Abstract
Öz: Kentsel dönüşüm konusu yıllardır siyaset, mimarlık, hukuk ve iktisat alanlarında araştırmalara konu olmaktadır. Sosyolojik açıdan ise, toplumsal sonuçlarının daha az sayıda araştırmaya konu olduğu tespit edilmiştir. Bu araştırma çalışmasında ise, kentsel dönüşümün sonuçları kent sosyoloji açısından ele alınmıştır. Çalışma doktora tezi kapsamında İstanbul’un Kadıköy İlçesinin lokasyon olarak birbirine çok yakın olan ancak farklı dinamiklere sahip iki ilçesinde; Fikirtepe ve Erenköy’de kentsel dönüşüm sonucu değişen hayatları karşılaştırmalı olarak ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Her iki semtte değişen gündelik hayat yerinden edilme ve mutenalaşma bağlamında sosyolojik bakış açısıyla ele alınmıştır. Kentsel dönüşümün her iki semtte sebep olduğu toplumsal sonuçlar nitel araştırma yöntemi kullanılarak ortaya konmuştur. İstanbul’ da neo-liberalizm odaklı kent planlarının, her iki mahallede, yerli halkı yerinden ettiği ve gündelik hayatının sürdürülebilirliğininin elinden alındığı sonucuna varılmıştır. Her iki mahallede öne çıkan temalar güvenlik, değişen gündelik hayat, çevresel tahribat, mekâna yüklenen anlam, eşitsizlik ve salgın olmuştur. Araştırma sürecinde Covid 19 salgını patlak vermiş olup, araştırmaya sınırlılıklar getirmiş olsa da bu durum araştırma sonuçlarına farklı bir pencere açmış ve zenginlik katmıştır. Araştırma çalışmasında varılan sonuç günümüzde “kentsel dönüşümün yeniden üretimiyle” yeni toplumsal ve çevresel düzenlemelerin üretilmekte olduğudur. Böylece kentsel dönüşüm projeleri yenilendikçe bir öncekinin yıkıntıları üzerine kurulmaktadır. Bu yıkımlar sadece fiziki dokunun değil aynı zamanda manevi dokunun da sonunu getirmektedir.
Keywords
Abstract
Urban transformation has been the subject of research for many years in the fields of politics, architecture, law, and economics. From a sociological perspective, however, it has been observed that its social consequences have received relatively less scholarly attention. This study addresses the outcomes of urban transformation from the standpoint of urban sociology. Conducted as part of a doctoral dissertation, the research aims to comparatively examine the lives transformed by urban redevelopment in two neighborhoods of Istanbul's Kadıköy district—Fikirtepe and Erenköy—which are geographically close but shaped by distinct dynamics. The changing patterns of daily life in both neighborhoods are analyzed sociologically in the context of displacement and gentrification. The social consequences of urban transformation in both areas were revealed using qualitative research methods. The findings indicate that neoliberal urban planning in Istanbul has displaced local populations in both neighborhoods and undermined the sustainability of their daily lives. Key themes emerging from both areas include security, shifts in everyday routines, environmental degradation, meanings ascribed to space, inequality, and the impact of the pandemic. Although the COVID-19 pandemic broke out during the research process and introduced certain limitations, it also offered a new perspective and added richness to the study. The study concludes that contemporary urban transformation involves the ongoing reproduction of new social and environmental arrangements. As each new urban transformation project is implemented, it is built upon the ruins of the previous one. These cycles of destruction affect not only the physical structure but also the symbolic and emotional fabric of the urban landscape.
