Algoritmik Sanatta Küratöryel Dönüşüm: Yeni Medya Estetiklerinin Mekânsal ve Kavramsal Gereksinimleri
Author :
Abstract
Algoritmalara dayalı üretim süreçlerinin sanata entegrasyonu, özellikle dijital teknolojiler ve yapay zekâ temelli uygulamalar aracılığıyla, küratöryel pratiklerde ve sergi mekânlarında köklü bir dönüşüm başlatmıştır. Bu çalışma, dijital sanat ve yapay zekâ sanatı gibi üretim biçimlerini kapsayan algoritmik sanatın, mekânsal ve kavramsal ihtiyaçlarını inceleyerek küratöryel yaklaşımın nasıl yeniden biçimlendiğini tartışmaktadır. Yeni medya sanatının kolayca kopyalanabilmesi, izleyiciyle etkileşim kurabilmesi, çevrimiçi erişilebilirliği, zamanla değişebilmesi ve farklı medya türlerini bir arada sunabilmesi gibi özellikleri, geleneksel “white cube” sergileme anlayışını yetersiz kılmakta; bunun yerine “black box” mekânlar, sanal platformlar ve artırılmış gerçeklik ortamları gibi alternatif sunum biçimlerini gerekli kılmaktadır.
Algoritmik sanat ile küratöryel dönüşüm arasındaki ilişki, teorik bir çerçevede kavramsal olarak değerlendirilmekte; mekânla bütünleşen veri temelli enstalasyonlar ve güncel sergi uygulamaları üzerinden tartışılmaktadır. Bu dönüşüm sürecinde küratör, yalnızca seçici ve düzenleyici bir aktör değil; aynı zamanda insan-yapay zekâ iş birliğiyle ortaya çıkan eserlerin sunumuna yön veren deneyim tasarımcısı konumuna evrilmektedir. Bu bağlamda ortaya çıkan dijital küratörlük kavramı, teknolojik üretim süreçleriyle bütünleşik çalışan ve sergileme biçimlerini yeniden tanımlayan yeni bir küratöryel yaklaşımı temsil etmektedir. Sonuç olarak, bu çalışma, algoritmik sanatın sergilenmesine dair kavramsal çerçeveyi genişletmeyi ve küratörlüğün dönüşen işlevlerini görünür kılmayı amaçlamaktadır.
Keywords
Abstract
: The integration of algorithmic production processes into art, particularly through digital technologies and artificial intelligence (AI) applications, has triggered a profound transformation in curatorial practices and exhibition spaces. This study explores the spatial and conceptual requirements of algorithmic art, which encompasses forms such as digital and AI-generated art, and examines how curatorial approaches are being redefined in this context. The inherent characteristics of new media art, such as easy reproducibility, audience interactivity, online accessibility, temporal variability, and the integration of multiple media elements, render the traditional “white cube” exhibition model insufficient. Instead, they necessitate alternative modes of presentation, including “black box” environments, virtual platforms, and augmented reality-based displays.
The relationship between algorithmic art and curatorial transformation is analyzed through a conceptual framework grounded in theoretical literature and interpreted via current exhibition practices involving spatially integrated data-driven installations. In this evolving landscape, the curator is no longer merely a selector or organizer but also an experience designer who facilitates the presentation of works shaped by human–AI collaborations. Within this framework, the emerging concept of digital curation represents a new curatorial paradigm that works in tandem with technological production processes and reimagines exhibition formats. Ultimately, this study seeks to broaden the conceptual understanding of exhibiting algorithmic art and highlight the evolving roles and responsibilities of contemporary curatorial practice.
