Author :
Abstract
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin öğretmenlik kariyer basamakları uygulamasına ilişkin görüşlerini incelemek ve kariyer ilerlemesinde kullanılan ölçütlere, uygulamanın mesleki yansımalarına ve kariyer sisteminin geliştirilmesine yönelik beklentilerini ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı kapsamında olgubilim deseninde yürütülmüştür. Çalışma grubunu amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesiyle belirlenen 28 öğretmen oluşturmuş-tur. Araştırma verileri açık uçlu sorulardan oluşan bir form aracılığıyla yazılı olarak toplanmış ve içerik analiziyle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda öğret-men görüşlerinin beş temel tema altında toplandığı belirlenmiştir: sınav temelli değerlendirmeye yönelik eleştiriler, kıdem ve hizmet yılı temelli kariyer beklenti-si, mesleki ayrışma ve statü kaygısı, akademik, mesleki ve performans temelli alternatif ölçütler ile yapısal ve bütüncül düzenleme beklentisi. Bulgular, katılımcıların önemli bir bölümünün merkezi sınavın kariyer ilerlemesinde tek veya bas-kın ölçüt olarak kullanılmasına eleştirel yaklaştığını göstermektedir. Bununla birlikte öğretmen görüşleri kariyer basamaklarının veya sınavın bütünüyle redde-dilmesi konusunda homojen değildir. Bazı katılımcılar kariyer basamaklarının gerekli veya teşvik edici olabileceğini ancak değerlendirme sürecinin mesleki de-neyim, kıdem, lisansüstü eğitim, bilimsel ve mesleki faaliyetler, sınıf içi uygulamalar ve branşa özgü yeterlikler gibi farklı göstergeleri içermesi gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca kariyer unvanlarının öğretmenler arasında statü farklılaşması ve mesleki ayrışma oluşturabileceğine ilişkin kaygılar ile sistemin yapısına ve uygulanmasına ilişkin açıklık, eşitlik, adalet, katılımcılık, mesleki gelişim ve kariyer unvanlarının işlevlerinin belirginleştirilmesi gibi çeşitli düzenleme beklentileri öne çıkmıştır. Sonuç olarak bulgular, öğretmenlik kariyer basamaklarının yalnızca sınav ve unvan odaklı bir yükselme mekanizması olarak değil, mesleki deneyimi, sürekli mesleki gelişimi ve öğretmenlik mesleğinin ilişkisel ve yapısal boyutlarını birlikte dikkate alan çok boyutlu bir kariyer politikası çerçevesinde ele alınmasının önemine işaret etmektedir.
Keywords
Abstract
The aim of this study was to examine teachers’ views on the Teacher Career Steps System and explore their expectations regarding the criteria used for career progression, its professional implications, and the improvement of the career system. The study employed a phenomenological design within a qualitative research approach. The study group consisted of 28 teachers selected through maximum variation sampling, a purposive sampling strategy. Data were collected in writing using a form comprising open-ended questions and analyzed through content analysis. The analysis yielded five main themes: criticisms of examination-based assessment, expectations for seniority- and service-based career progression, concerns about professional differentiation and status, alternative academic, professional, and performance-based criteria, and expectations for structural and comprehensive reform. The findings indicated that a substantial proportion of participants were critical of using a cen-tralized examination as the sole or dominant criterion for career progression. However, teachers’ views were not uniform regarding the complete rejection of either career steps or examinations. Some participants considered career steps potentially necessary or motivating but argued that assessment should incorporate multiple indicators, including professional experience, seniority, postgraduate education, scholarly and professional activities, classroom practices, and subject-specific competencies. Concerns also emerged that career titles could create status differentiation and professional divisions among teachers, alongside ex-pectations for greater clarity, equality, fairness, participation, professional development, and clearer functions for career titles. Overall, the findings suggest that teacher career steps should be conceptualized not merely as an examination and title-based promotion mechanism, but within a multidimensional career policy framework that integrates professional experience, continuous professional development, and the relational and structural dimen-sions of the teaching profession.
Keywords
Education Science, Teacher Career Steps, Teacher Career, Teachers’ Views, Professional Development, Professional Capital
