BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI SIRASINDA UYGULANAN DÂHİLİ İSTİKRAZIN TERCÜMÂN-I HAKİKAT, SABAH VE VAKİT GAZETELERİNE YANSIMALARI

Author:

Year-Number: 2019 -20
Number of pages: 136-158
Mendeley EndNote Alıntı Yap

Abstract

Balkan Savaşları'nın yorgunluğu ve yoksulluğuyla bir oldubitti sonucu kendini Birinci Dünya Savaşı'nın içinde bulan Osmanlı Devleti, söz konusu savaşı finanse edebilmek için çeşitli yöntemlere başvurmuştur. Devlet, bu doğrultuda 1915 Nisanı'ndan itibaren kâğıt para çıkarmış, tedavüle sürülen kâğıt paraya karşılık ise Almanya'dan yüklü miktarda borç almak zorunda kalmıştır. Savaşın devam ettiği 1918 yılında kâğıt paranın doyum noktasına ulaşması ve Almanya'nın artık Osmanlı Hükümeti'ne borç vermedeki isteksizliği, Osmanlı Devleti'ni tarihinde ilk defa geniş halk kitlesinin tasarrufuna yönlendirmiştir. Osmanlı Hükümeti, 3 Nisan 1918 tarihinde çıkardığı bir kanun ile % 5 faizli ve 20 yıl vadeli uzun süreli bir istikraza başvurmuştur. Osmanlı Devleti, vatandaşlarını istikraza teşvik edebilmek için o güne değin daha önce denenmemiş çeşitli propaganda yöntemlerine başvurarak halkı tahvil satın almaya ikna etmeye çalışmıştır. Bu çalışmada da söz konusu süreçte uygulanan dâhili istikraz diğer bir ifade ile iç borçlanmanın dönemin önemli gazetelerinden olan Tercümân-ı Hakikat, Sabah ve Vakit Gazeteleri'ne yansımaları ele alınmıştır.

Keywords

Abstract

The Ottoman Empire was suffering from combat fatigue and poverty after Balkan Wars and found itself involved in World War One as a result of politique de faite accomplie (accomplished fact) and consequently, fell back upon various methods to finance the said war. Accordingly the Empire began to issue banknotes as of April 1915 and was forced to borrow an immense amount of loan from Germany in exchange for the circulated banknotes. In 1918, while the war was still on, banknotes in circulation reached the saturation point and Germany was reluctant to loan money to Ottoman Government anymore. As a result, the Ottoman Empire was forced to turned towards the savings of the large mass of people. The Ottoman Government enacted a law on April 3rd, 1918 and called upon 20-year term long term loan at 5% interest. The Ottoman Empire tried to convince the people to purchase bonds by all available propaganda methods never used until that day in order to prompt the people to loan. This study will address the reflections of internal borrowing policy implemented at the time, on Tercümân-ı Hakikat, Sabah and Vakit which are the outstanding newspapers of the period.

Keywords