TÜRK EDEBİYATINDA TARİH DÜŞÜRME

Author:

Year-Number: 2020-23
Number of pages: 352-362
Mendeley EndNote Alıntı Yap

Abstract

Divan edebiyatının pek işlenmemiş konularından biri, tarih düşürme konusudur. Yazma eserler, taş baskı divanlar, matbu dergiler, tarihi yapılar, mezar taşları vb. yerlerde tarih düşürme sanatının icra edildiği beyitler ve kıtalar görülür. Tarih düşürülen şiirlerde bu sanat bazen kendini hissettirmez, ancak bilenlerin dikkati sayesinde ortaya çıkar. İçinde tarih düşürme sanatı olan divanlardan ve dergilerden taranan binlerce şiirin mısraları, beyitleri ve kıtaları bütün teferruatıyla incelenmiş, tarih düşürmenin şifreleri araştırmacı tarafından çıkarılmıştır. Geniş hacimli bu çalışma önce tez olarak hazırlanmış, daha sonra Türk Edebiyatında Tarih Düşürme ismiyle basılmış ve okurlara sunulmuştur. Makalemizde ise alanında en geniş hacimli kaynak olarak kabul edilebilecek bu kitap, ana hatlarıyla ele alınmış, şiire ve tarih düşürme sanatına merakı olanlar için özet olarak hazırlanmıştır.

Keywords

Abstract

One of the subjects that are not discussed in Divan Literature is to determine the date from the letters in the text, namely the chronogram. There are couplets and stanzas with the chronogram in manuscripts, lithograph books, printed magazines, historical buildings, tombstones, etc. In poetry in which the chronogram is hidden, this art sometimes does not make itself felt, it is only revealed by the attention of those who know. The lines, couplets and stanzas of thousands of poems scanned from books and magazines with chronogram examined in all their details. Thus, the keys of the chronogram was taken by the researcher. This comprehensive study was first prepared as a thesis, and later published under the name “Chronogram in Turkish Literature" and presented to readers. In our article, this book, which can be accepted as the most comprehensive resource in its field, has been handled in ge-neral and has been prepared as a summary for those who are interested in poetry and chronogram.

Keywords