MAKEDONCADAKİ TÜRKİZMLER ÜZERİNE YAPILAN ÇALIŞMALAR: ÇERÇEVE, DEĞERLENDİRME VE KAYNAKÇA DENEMESİ

Author:

Number of pages: 182-213
Year-Number: 2021-26

Abstract

Güney Slav dillerininm Doğu koluna mensup Makedonca, XIV-XIX. yüzyıllar arasında yaklaşık 500 yıl Türkçe ile -Türkçenin “üst dil” olduğu- bir etkileşim içerisinde bulunmuştur. Makedonya, Balkanların en küçük kara parçalarından birisidir. Ana dili Makedonca olan konuşur sayısı da oldukça sınırlıdır. Ayrıca Makedonya Osmanlıdan en son ayrılan Balkan dilidir. Bu gibi sebeplerle Makedoncadaki Türkizmler konusu diğer Balkan dillerine göre daha geç başlamıştır. Makedoncadaki Türkçe kelime ve unsurlara dair bir asra yakın süredir araştırmacılar birçok telifrtaya koymuşlardır. Bu çalışmaları yapan araştırmacıların milliyeti, eserlerin makale ve tebliğ gibi türleri, teliflerin vücuda getirildiği diller açısından miktarları bütüncül bir bakış açısıyla verilmiş ve kıyaslamaları yapılmıştır. Makedoncaya Türkizmlerin geçiş âmilleri ile Türkizmlerin derleme kaynaklarına dair 70 ve bizatihi Makedoncadaki Türkizmlere matuf 241 adet olmak üzere toplam 311 eser bu derlemede yer almaktadır. Kaynakça, dijital makale ve tez sitelerinin veri tabanları ve basılı eserlerin kaynakçalarının taranması ile hazırlanmıştır. Anılan bu çalışmalara dört kademeli, 55 alt başlıklı bir çerçeve çizilmeye çalışılmış ve sonunda tablolar hâlinde tasnifleri yapılmıştır: tespit, tasnif, tahlil, ihya. Derleme sonucunda; Makedon ve Türk müelliflerin en fazla eseri kaleme aldıkları, Makedonya ve Türkiye’nin en çok telifin yapıldığı ülkeler olduğu gibi sonuçlara ulaşılmıştır.

Keywords

Abstract

Macedonian belonging to the Eastern branch of the Southern Slavic languages, ​​interacted with Turkish for about 500 years between the 14th and 19th centuries, in which Turkish was the "superstratum." Macedonia is one of the smallest land parts of the Balkans. The number of native speakers is quite limited. Also, Macedonia is the last independent Balkan language to leave the Ottoman. For these reasons, the issue of Turkisms in Macedonian started later compare to other Balkan languages. For nearly a century on Turkish words and elements in Macedonian, researchers have published many studies. The nationalities of the researchers who wrote these works, the types of the studies such as thesis, articles or conference papers, and quantities in terms of the languages ​​in which the studies have been written, were given in this article with a holistic view in comparison tables. A total of 311 works, 70 of which are on borrowing factors and sources, besides 241 directly on Turkism studies, are listed in this study. These works were tried to put in a frame with 55 subtitles in four stages, and eventually, their classifications were made in tables: identification, classification, analysis, reclamation. As a result of the compilation, Macedonian and Turkish authors of most of the articles they penned, Macedonia and Turkey have concluded that most countries do work.

Keywords