TÜRKÇEDE YÜKÜMLÜLÜK KİPLİĞİNDE “İSTEK” UNSURU: PALMER MODELİ TEMELİNDE BİR ANALİZ
THE FACT OF “REQUEST” IN DEONTIC MODALITY IN TURKISH: AN ANALYSIS ON THE BASIS OF PALMER MODEL

Author : Ferhat KARABULUT - Elanur KAZANLAR ÜRKMEZ
Number of pages : 73-84

Abstract

Bir önermenin eyleminin gerçekleşmesine yönelik konuşurun yönlendirici tutumlarını ifade eden yükümlülük kipliği Palmer (2001) tarafından izin, zorunluluk ve emir kipliği olmak üzere üç türe ayrılmıştır. Bu çalışmada söz konusu alt kiplik türlerinin taşıdığı yükümlülükten ziyade, her üç kiplik türünde de ortak olan istek kavramı üzerinde durulmuştur. Klasik gramer çalışmalarında kip sistemi bildirme (haber) ve tasarlama (dilek-istek) olarak ayrılmaktadır. Bildirme kipleri zaman ile ilişkili iken tasarlama kipleri de istek kavramını taşımalarından ötürü dilek-istek kipleri olarak değerlendirilmektedir. Tasarlama kiplerinin alt türleri ile büyük oranda benzerlik gösteren yükümlülük kipliğindeki istek kavramı üzerinde durulması gereken bir konu olarak görülmüştür. Bu çalışmada kısaca yükümlülük kipliği ve istek kavramı hakkında bilgi verildikten sonra, izin, zorunluluk ve emir kipliklerinde istek ayrı başlıklar altında konuşur-kılıcı odaklı olmak üzere iki yönlü açıklanmıştır.

Keywords

Türkçe, kiplik, yükümlülük kipliği, istek, emir, izin, zorunluluk

Read:697

Download: 214

Atıf Bulunamadı